Elektrikman.ru кыргыз тилинде
Россиядагы электр монтажы: эрежелер, коопсуздук жана иш тартиби
Россияда иштеген же иштөөнү пландап жаткан электр адистери, жардамчы усталар жана кесип үйрөнүп жаткандар үчүн практикалык колдонмо. Бул жерде орусча техникалык терминдер, документтердин ролу, ишти уюштуруу, кабель жолдору, электр калканы, жашыруун иштер жана монтаждан кийинки текшерүү түшүндүрүлөт.
Колдонмонун максаты
Эмне үчүн Россиянын талаптарын өзүнчө түшүнүү керек
Электр тогунун физикалык касиеттери бардык өлкөлөрдө бирдей. Бирок электр орнотмолорун түзүү, кабель тандоо, монтаждоо, текшерүү жана пайдалануу тартиби колдонулуп жаткан документтерге, имараттын түрүнө жана конкреттүү объекттин шарттарына байланыштуу.
Бригадир, заказчы, материал жеткирүүчү жана башка адистер колдонгон орусча терминдерди туура түшүнүү.
ПУЭ, ГОСТ, СП, эмгекти коргоо эрежелери жана өндүрүүчүнүн нускамасы ар башка милдет аткарарын билүү.
«Бардык розеткага бир кабель», «ар дайым 16 А» же «N менен PEни кошсо болот» деген универсалдуу кеңештерге ишенбөө.
Линиялар, коргоо аппараттары, бирикмелер, белгилөө жана өлчөө жыйынтыктары боюнча туура суроо берүү.
Россиядагы объектте Россияда колдонулган документтер, макулдашылган техникалык чечим, иш жүзүндөгү схема жана жабдууну өндүрүүчүнүн талаптары эске алынат.
Нормативдик негиз
Россиядагы электр монтажына тиешелүү документтер
Документтин атын гана билүү жетишсиз. Анын кайсы маселени жөнгө салаарын жана конкреттүү объектке кандай шартта колдонуларын түшүнүү керек. Төмөнкү тизме багыт берүү үчүн берилет.
Электр орнотмолорун түзүү эрежелери
Тармактар, коргоо, жерге туташтыруу, калкандар, линиялар жана электр кабылдагычтар боюнча техникалык талаптар.
Турак жана коомдук имараттар
Ички электр тармактарын, жарыктандырууну жана электр жабдууларын долбоорлоо жана монтаждоо боюнча эрежелер. Актуалдуу өзгөртүүлөрү менен текшерилет.
Электротехникалык түзүлүштөр
Электр жабдууларын, кабель линияларын, жарыктандырууну жана жерге туташтыруучу түзүлүштөрдү монтаждоо иштерине байланыштуу.
Электр тогуна урунуу коркунучунан коргоо
Негизги коргоо, бузулуу учурундагы коргоо жана кошумча коргоо принциптери.
Электр зымдары
Кабель, зым, түтүк, канал, лоток, бирикме жана тышкы таасирлерден коргоо маселелери.
Жерге туташтыруу жана коргоочу өткөргүчтөр
Жерге туташтыруучу түзүлүштөр, PE өткөргүчтөрү жана потенциалдарды теңдөө системалары.
Электр орнотмосун текшерүү
Кабыл алуу жана мезгилдүү кароо, өлчөө, сыноо жана жыйынтыктарды каттоо талаптары.
Эмгекти коргоо
Электр орнотмолорунда ишти коопсуз уюштуруу, жооптуу адамдар, бригада жана уруксат маселелери.
Талаптын колдонулушу объекттин түрүнө, чыңалууга, нымдуулукка, күйүүчү материалдарга, электр менен камсыздоо системасына жана башка шарттарга байланыштуу. Так пункт актуалдуу редакциядан текшерилет.
Ишти коопсуз уюштуруу
Аспапты колго алардан мурун эмне такталышы керек
Иштин чегин аныктоо
Кайсы түзүлүштө, линияда же калканда иш жүргүзүлөрү жана күтүлгөн жыйынтык так болушу керек.
Схеманы түшүнүү
Бир автоматты өчүрүү бардык булактардан чыңалуу жоголду дегенди билдирбейт. Генератор, UPS же инвертор болушу мүмкүн.
Чынжырды ажыратуу
Иш жүргүзүлүүчү бөлүк белгиленген тартипте электр булагынан ажыратылат.
Кайра кошулуудан коргоо
Башка адам аппаратты кокус кайра кошпошу үчүн уюштуруучулук жана техникалык чаралар колдонулат.
Чыңалуунун жоктугун текшерүү
Жарактуу жана текшерилген тиешелүү көрсөткүч менен чыңалуунун жоктугу аныкталат.
Иш ордун даярдоо
Жанындагы ток өткөрүүчү бөлүктөр, нымдуулук, металл конструкциялар, жарык жана өтүүчү жолдор эске алынат.
- электр менен камсыздоо схемасы түшүнүксүз болсо;
- кайсы аппарат линияны ажыратары аныкталбаса;
- чыңалуунун жоктугун текшерүүгө мүмкүн болбосо;
- N, PE же PEN өткөргүчүнүн милдети белгисиз болсо;
- кабелдеги же аппараттагы белгилөө окулбаса;
- калканда күйүү, эрүү же электр жаасынын изи болсо;
- иш үчүн квалификация же уруксат жетишсиз болсо.
Практикалык процесс
Россиядагы объектте электр монтажынын жалпы тартиби
- Тапшырманы тактооБөлмөлөр, розеткалар, жарык, туруктуу жабдуулар, өзүнчө линиялар жана электр калканы боюнча милдеттер аныкталат.
- Объектти карооДубал, шып, пол, нымдуу бөлмөлөр, күйүүчү материалдар, учурдагы зымдар жана киргизүүчү кабелдин абалы каралат.
- Линиялардын логикасын аныктооКайсы керектөөчү кайсы линияга кирери жана аны кайсы аппарат коргой турганы аныкталат.
- Материалдарды текшерүүКабелдин маркасы, өзөктөрдүн саны, кесилиш аянты, аппараттардын параметрлери жана монтаж буюмдары текшерилет.
- Кабель жолдорун даярдооМаршруттар, өтмөктөр, кутулар, каналдар жана лотоктор макулдашылган схемага ылайык даярдалат.
- Жабдууларды орнотууКабелдер, орнотуу кутулары, розеткалар, жарык берүүчү түзүлүштөр, калкан жана башка элементтер орнотулат.
- Туташтыруу жана белгилөөӨткөргүчтөр, кабелдер, аппараттар, N жана PE шиналары, топтор жана башкаруу элементтери белгиленет.
- Кароо, өлчөө жана өткөрүп берүүБирикмелер, коргоо аппараттары, изоляция, PE жана башка зарыл параметрлер текшерилип, жыйынтык түшүндүрүлөт.
Электр калканы
Автомат, УЗО жана дифавтомат бирдей эмес
Автоматтык өчүргүч
Линияны ашыкча жүктөн жана кыска туташуудан коргойт. Кадимки автомат агып кетүү тогун өзүнчө көзөмөлдөбөйт.
Дифференциалдык коргоо
Фаза жана нейтралдык өткөргүч аркылуу өткөн токтордун айырмасын көзөмөлдөйт. Кадимки УЗО ашыкча токтон коргоо үчүн өзүнчө автоматты талап кылат.
Дифференциалдык автомат
Ашыкча токтон коргоону жана дифференциалдык коргоону бир аппаратта бириктирет.
- Автоматтын номиналы «өчпөсүн» деп эмес, кабель менен линияны коргоо үчүн тандалат.
- Ар башка УЗОдон кийинки нейтралдык өткөргүчтөрдү бир шинага аралаштырууга болбойт.
- N жана PEнин милдети ар башка. Аларды розеткада же даяр топтук калканда өз алдынча бириктирүүгө болбойт.
- Ар бир линиянын түшүнүктүү аталышы жана калканда өз белгиси болушу керек.
Кабель жана материалдар
Кабель кубатка гана карап тандалбайт
Өткөргүч материалы
Жез жана алюминий өткөргүчтөрүнүн касиеттери жана туташтыруу талаптары айырмаланат.
Өзөктөрдүн саны
Фаза, нейтралдык, коргоочу жана башкаруучу өткөргүчтөрдүн милдеттери эске алынат.
Кесилиш аянты
Жүктөн тышкары төшөө ыкмасы, температура, топтоштуруу жана линиянын узундугу каралат.
Төшөө ыкмасы
Дубал ичинде, түтүктө, лотокто, кабель-каналда же ачык төшөө үчүн шарттар айырмаланат.
Тышкы таасирлер
Нымдуулук, күн нуру, механикалык зыян, температура жана күйүүчү материалдар эске алынат.
Өрт мүнөздөмөлөрү
Имараттын жана кабель төшөлүүчү аймактын өрт коопсуздугу боюнча талаптары текшерилет.
| Орусча аталышы | Кыргызча түшүндүрмө | Маанилүү эскертүү |
|---|---|---|
| ВВГнг-LS | Стационардык электр зымдарында кеңири кездешкен жез өзөктүү кабель. | Толук маркасы жана өндүрүүчүнүн документтери текшерилет. |
| NYM | Көп катмарлуу түзүлүшү бар стационардык монтаж кабели. | Айлана-чөйрөгө жана төшөө ыкмасына шайкештиги текшерилет. |
| ПВС | Ийкемдүү көп зымдуу өзөктөрү бар зым. | Ар бир стационардык линияга автоматтык түрдө ылайыктуу деп эсептелбейт. |
| ШВВП | Жалпак ийкемдүү шнур. | Колдонуу максаты өндүрүүчүнүн маалыматы боюнча текшерилет. |
Сырткы өлчөм, кабыктын калыңдыгы же сатуучунун сөзү өткөргүчтүн чыныгы кесилиш аянтын жана кабелдин талапка шайкештигин далилдебейт.
Монтажды текшерүү
Жарыктын күйүшү толук текшерүү эмес
Лампанын күйүшү линиянын бир функциясын гана көрсөтөт. Электр орнотмосунун коопсуздугу көз менен кароо, өлчөө жана функционалдык текшерүү менен бааланат.
Жабдуулар, кабель жолдору, корпустар, жабуулар, белгилөө жана көрүнгөн бузулуулар текшерилет.
Коргоочу өткөргүчтөрдүн жана потенциалдарды теңдөө бирикмелеринин бүтүндүгү текшерилет.
Кабелдердин жана линиялардын изоляция абалы тиешелүү аспап менен өлчөнөт.
Фаза, нейтралдык жана коргоочу өткөргүчтөрдүн туура туташканы текшерилет.
Кыска туташуу болгондо коргоо аппаратынын талаптагыдай ажыратуу мүмкүнчүлүгү бааланат.
TEST баскычы менен аппараттын чыныгы иштөө параметрлерин өлчөө бир эле нерсе эмес.
Жарык, башкаруу аппараттары, релелер, контакторлор жана башка функциялар текшерилет.
Өлчөө жыйынтыктары, топтордун тизмеси, жашыруун маршруттар жана өзгөртүүлөр катталат.
Жумушчу тил
Россиядагы объектте керектүү орусча сүйлөмдөр
Покажите актуальную электрическую схему.
Учурдагы электр схемасын көрсөтүңүз.Где отключается эта линия?
Бул линия кайдан өчүрүлөт?Нужно проверить отсутствие напряжения.
Чыңалуунун жоктугун текшерүү керек.Какой аппарат защищает эту линию?
Бул линияны кайсы аппарат коргойт?Какая марка и сечение кабеля?
Кабелдин маркасы жана кесилиш аянты кандай?Каким способом проложен кабель?
Кабель кандай ыкма менен төшөлгөн?Где находятся соединения?
Бирикмелер кайда жайгашкан?Нужно подписать все линии.
Бардык линияларды белгилөө керек.Какие измерения были выполнены?
Кандай өлчөөлөр жүргүзүлдү?Работу нужно остановить до уточнения схемы.
Схема такталганга чейин ишти токтотуу керек.Кеңири тараган каталар
Россиядагы объектте эмне кылууга болбойт
- Кабелдин кесилиш аянтын жана төшөө шартын текшербей автоматтын номиналын көбөйтүү.
- Розеткада же даяр топтук калканда N менен PEни өз алдынча бириктирүү.
- Ар башка УЗОдон кийинки нейтралдык өткөргүчтөрдү аралаштыруу.
- Өткөргүчтөрдү ылайыксыз ыкма менен туташтырып, үстүн изоляция тасмасы менен гана жабуу.
- Кызмат көрсөтүлүүчү бириктирүүчү кутуларды жеткиликсиз жерге жашыруу.
- Кабелдин сырткы кабыгын кутуга же калканга жеткирбей, өзөктөрдү узак аралыкта ачык калтыруу.
- Белгисиз линияда бир гана индикатордук бурагычка ишенип ишти баштоо.
- Жалпы үй тармагына, эсептегичке же пломбаланган түзүлүшкө уруксатсыз кийлигишүү.
- Кабелдерди, аппараттарды жана калкандагы линияларды белгисиз калтыруу.
- Жарык күйгөнү үчүн гана монтажды толук текшерилген жана коопсуз деп эсептөө.
Белгисиз схема, күйгөн из, ысыган бирикме, кайталанган өчүү же түшүнүксүз N, PE жана PEN адистик текшерүүнү талап кылат.
Суроо жана жооп
Россиядагы электр монтажы жөнүндө
Бул колдонмо кесиптик окууну алмаштырабы?
Жок. Ал жалпы логиканы жана терминдерди түшүндүрөт, бирок квалификацияны, ишке уруксатты жана коопсуздук даярдыгын алмаштырбайт.
Россияда кайсы документтерди текшерүү керек?
Объектке жараша ПУЭ, тиешелүү СП жана ГОСТ, эмгекти коргоо эрежелери, иш жүзүндөгү схема жана жабдууну өндүрүүчүнүн нускамасы текшерилет.
Жарык күйүп турса, монтаж туура жасалган деп эсептелеби?
Жок. Көз менен кароо, коргоочу өткөргүчтөрдү текшерүү, изоляцияны өлчөө, коргоо аппараттарынын ишин жана башка параметрлерди текшерүү талап кылынышы мүмкүн.
N менен PEни розеткада бириктирүүгө болобу?
Жок. Алардын милдети ар башка. Мындай өзгөртүү коргоонун ишин бузуп, коркунуч жаратышы мүмкүн.
Жашыруун кабель жолдорун эмне үчүн сүрөткө тартуу керек?
Кийин кабелдин чыныгы багытын түшүнүү, дубалды коопсуз бургулоо жана оңдоо иштерин жүргүзүү үчүн.
Кыргызча текст менен орусча документ айырмаланса, кайсынысы артыкчылыктуу?
Орус тилиндеги түп нуска документ, иш жүзүндөгү схема, жабдуудагы белгилөө жана өндүрүүчүнүн нускамасы артыкчылыктуу.