Луғати русӣ-тоҷикӣ барои барқчиён: 136 истилоҳ

Электричество

Нерӯи барқ

Мафҳуми умумӣ барои падидаҳо ва равандҳое, ки бо заряд, ҷараён ва шиддати барқ вобастаанд.

Электрическая энергия

Энергияи барқӣ

Энергияе, ки аз шабака гирифта шуда, барои кори таҷҳизот истифода мешавад.

Электрический ток

Ҷараёни барқ

Ҳаракати муназзами зарядҳои барқӣ; қимати он бо ампер чен карда мешавад.

Напряжение

Шиддати барқ

Фарқи потенсиали барқӣ байни ду нуқта; бо волт чен карда мешавад.

Сопротивление

Муқовимати барқӣ

Хусусияти мавод ё занҷир, ки ба гузаштани ҷараён муқобилат мекунад; бо ом чен карда мешавад.

Мощность

Тавоноии барқӣ

Суръати истеъмол ё табдилёбии энергияи барқӣ; бо ватт чен карда мешавад.

Частота

Басомад

Шумораи давраҳои ҷараёни тағйирёбанда дар як сония; бо герц чен карда мешавад.

Переменный ток

Ҷараёни тағйирёбанда

Ҷараёне, ки самт ва қиматаш давра ба давра тағйир меёбад.

Постоянный ток

Ҷараёни доимӣ

Ҷараёне, ки самти асосии ҳаракаташ тағйир намеёбад.

Электрическая цепь

Занҷири барқӣ

Маҷмӯи манбаъ, ноқилҳо, дастгоҳҳои муҳофизатӣ ва истеъмолкунанда.

Нагрузка

Сарборӣ

Таҷҳизот ё маҷмӯи таҷҳизоте, ки нерӯи барқро истифода мекунад.

Потребитель

Истеъмолкунандаи барқ

Дастгоҳ, хона ё иншооте, ки энергияи барқиро истеъмол мекунад.

Проводник

Ноқил

Қисме аз занҷир, ки ҷараёни барқро мегузаронад.

Провод

Сим

Як ё якчанд раги ноқилӣ, ки метавонад рӯпӯши оиқкунанда дошта бошад.

Кабель

Кабел

Як ё якчанд раги рӯпӯшдор, ки дар дохили рӯпӯши умумии муҳофизатӣ ҷой гирифтаанд.

Жила кабеля

Раги кабел

Қисми металлии ҷараёнгузари дохили кабел.

Однопроволочная жила

Раги яксима

Раге, ки аз як сими сахт сохта шудааст.

Многопроволочная жила

Раги бисёрсима

Раге, ки аз чанд сими борик таркиб ёфтааст.

Сечение проводника

Буриши ноқил

Андозаи буриши арзии раг, ки одатан бо мм² нишон дода мешавад.

Медный проводник

Ноқили мисӣ

Ноқиле, ки қисми ҷараёнгузараш аз мис сохта шудааст.

Алюминиевый проводник

Ноқили алюминӣ

Ноқиле, ки қисми ҷараёнгузараш аз алюминий сохта шудааст.

Изоляция

Рӯпӯши оиқкунанда

Қабате, ки қисми ҷараёнгузарро аз дастрасӣ ва расиши тасодуфӣ ҷудо мекунад.

Оболочка кабеля

Рӯпӯши берунии кабел

Қабати умумие, ки рагҳо ва рӯпӯшҳои дохилии кабелро муҳофизат мекунад.

Фазный проводник

Ноқили фазавӣ

Ноқиле, ки бо L, L1, L2 ё L3 ишора мешавад ва метавонад зери шиддат бошад.

Нейтральный проводник

Ноқили нейтралӣ

Ноқили корӣ, ки бо N ишора мешавад.

Защитный проводник

Ноқили муҳофизатӣ

Ноқиле, ки барои муҳофизат аз зарбаи барқ истифода мешавад ва бо PE ишора мегардад.

PEN-проводник

Ноқили PEN

Ноқиле, ки дар қисми муайяни шабака вазифаи N ва PE-ро якҷо иҷро мекунад.

Заземляющий проводник

Ноқили заминвасл

Ноқиле, ки қисми заминкунандаро бо дастгоҳи заминвасл мепайвандад.

Электрический щит

Сипари барқӣ

Қуттӣ ё маҷмӯае барои тақсим, идора ва муҳофизат кардани занҷирҳои барқӣ.

Распределительный щит

Сипари тақсимотии барқ

Сипаре, ки нерӯи барқро ба хатҳо ё гурӯҳҳои алоҳида тақсим мекунад.

Вводной кабель

Кабели воридотӣ

Кабеле, ки нерӯи барқро ба хона, манзил ё сипари барқӣ меорад.

Вводной аппарат

Дастгоҳи воридотӣ

Дастгоҳи асосие, ки барои қатъ, ҷудо ё муҳофизат кардани воридоти барқ истифода мешавад.

Автоматический выключатель

Автомати муҳофизатӣ

Дастгоҳе, ки хатро аз сарбории аз ҳад зиёд ва расиши кӯтоҳ муҳофизат мекунад.

УЗО

УЗО

Номи маъмули русии дастгоҳе, ки ҷараёни дифференсиалиро назорат мекунад, вале одатан муҳофизати дохилӣ аз ҷараёни аз меъёр зиёд надорад.

ВДТ

ВДТ

Ихтисораи русии дастгоҳи дифференсиалӣ бе муҳофизати дохилӣ аз ҷараёни аз меъёр зиёд.

Дифавтомат

Дифавтомат

Дастгоҳе, ки вазифаи автомат ва муҳофизати дифференсиалиро дар як бадана муттаҳид мекунад.

АВДТ

АВДТ

Ихтисораи русии дастгоҳи автоматии дифференсиалӣ, яъне дифавтомат.

Предохранитель

Муҳофизаткунак

Дастгоҳе, ки ҳангоми ҷараёни аз ҳад зиёд занҷирро қатъ мекунад.

Плавкая вставка

Қисми гудозишаванда

Қисми ивазшавандаи муҳофизаткунак, ки ҳангоми ҷараёни аз меъёр зиёд гудохта мешавад.

Контактор

Контактор

Дастгоҳи электромеханикӣ барои зуд-зуд фурӯзон ва хомӯш кардани сарборӣ.

Реле

Реле

Дастгоҳе, ки аз рӯи сигнали муайян занҷирро идора ё муҳофизат мекунад.

Реле напряжения

Релеи назорати шиддат

Дастгоҳе, ки ҳангоми аз ҳудуди муқаррарӣ баромадани шиддат сарбориро хомӯш мекунад.

УЗИП

УЗИП

Дастгоҳе барои маҳдуд кардани баъзе шиддатҳои кӯтоҳи импулсӣ.

DIN-рейка

Рейкаи DIN

Профили металлӣ барои насби автомат ва дигар дастгоҳҳои модулӣ.

Модуль

Модул

Воҳиди шартии паҳнои таҷҳизоти модулӣ дар сипари барқӣ.

Шина

Шина

Қисми ноқилии умумӣ барои пайваст кардани якчанд ноқил ё дастгоҳ.

Шина N

Шинаи N

Шинае барои пайваст кардани ноқилҳои нейтралии гурӯҳҳои дахлдор.

Шина PE

Шинаи PE

Шинае барои пайваст кардани ноқилҳои муҳофизатӣ.

Гребенчатая шина

Шинаи шонашакл

Шинаи тайёр барои тақсим кардани таъминот байни чанд дастгоҳи модулӣ.

Номинальный ток

Ҷараёни номиналӣ

Қимати ҷараёне, ки барои кори муқаррарии дастгоҳ нишон дода шудааст.

Отключающая способность

Қобилияти қатъкунӣ

Ҷараёни расиши кӯтоҳе, ки дастгоҳ метавонад дар шароити муайян бехатар қатъ кунад.

Характеристика B, C или D

Хусусияти B, C ё D

Нишонаи ҳудуди кори фаврии раҳоии электромагнитии автомат; ин ҳарф суръати умумии дастгоҳро нишон намедиҳад.

Короткое замыкание

Расиши кӯтоҳ

Пайвасти тасодуфии нуқтаҳои дорои фарқи потенсиал бо муқовимати хеле кам.

Сверхток

Ҷараёни аз меъёр зиёд

Ҷараёне, ки аз қимати иҷозатшудаи занҷир ё таҷҳизот зиёд аст.

Перегрузка

Сарбории аз ҳад зиёд

Ҳолате, ки ҷараён муддате аз имконияти иҷозатшудаи хат зиёд мешавад.

Ток утечки

Ҷараёни ихроҷ

Ҷараёне, ки аз роҳи пешбининашуда, масалан ба бадана ё замин, мегузарад.

Дифференциальный ток

Ҷараёни дифференсиалӣ

Фарқи ҷараёнҳое, ки аз ноқилҳои фаъоли дохили дастгоҳи дифференсиалӣ мегузаранд.

Номинальный отключающий дифференциальный ток

Ҷараёни номиналии қатъи дифференсиалӣ

Қимати IΔn, ки ҳадди кори дастгоҳи дифференсиалиро нишон медиҳад.

Защитное заземление

Заминвасли муҳофизатӣ

Пайваст кардани қисмҳои муайяни таҷҳизот ба низоми заминвасл барои муҳофизат.

Уравнивание потенциалов

Баробаркунии потенсиалҳо

Пайваст кардани қисмҳои ноқил барои кам кардани фарқи потенсиал байни онҳо.

Основная система уравнивания потенциалов

Низоми асосии баробаркунии потенсиалҳо

Низоме, ки қисмҳои асосии ноқили бино ва ноқилҳои муҳофизатиро ба ҳам мепайвандад.

Дополнительное уравнивание потенциалов

Баробаркунии иловагии потенсиалҳо

Пайвасти иловагии қисмҳои дастрас дар ҷойҳое, ки чунин муҳофизат талаб карда мешавад.

Степень защиты IP

Дараҷаи муҳофизати IP

Нишонае, ки сатҳи муҳофизат аз воридшавии ҷисмҳои сахт ва обро тавсиф мекунад.

Класс защиты от поражения током

Синфи муҳофизат аз зарбаи барқ

Таснифи таҷҳизот аз рӯи усули муҳофизат кардани одам аз зарбаи барқ.

Розетка

Розетка

Қисми насбие, ки барои пайваст кардани вилкаи таҷҳизот ба шабака истифода мешавад.

Штепсельная вилка

Вилкаи барқӣ

Қисми кабел ё таҷҳизот, ки ба розетка ворид карда мешавад.

Выключатель света

Калиди чароғ

Дастгоҳе барои фурӯзон ё хомӯш кардани занҷири рӯшноӣ.

Переключатель

Калиди ивазкунанда

Калиде, ки занҷирро байни ду ё чанд ҳолат мегузаронад.

Проходной выключатель

Калиди идоракунӣ аз ду ҷой

Номи маъмули калиде, ки барои идора кардани як чароғ аз ду ҷой истифода мешавад.

Диммер

Танзимгари равшанӣ

Дастгоҳе барои тағйир додани равшанӣ, агар лампа ва сарборӣ бо он мувофиқ бошанд.

Светильник

Асбоби рӯшноидиҳанда

Таҷҳизоте, ки манбаи рӯшноӣ ва қисмҳои пайвасту муҳофизатро дар бар мегирад.

Лампа

Фурӯзонак

Манбаи рӯшноӣ, ки дар асбоби рӯшноидиҳанда истифода мешавад.

Светодиодная лампа

Фурӯзонаки LED

Манбаи рӯшноӣ дар асоси диодҳои рӯшноидиҳанда.

Датчик движения

Ҳисгари ҳаракат

Дастгоҳе, ки ҳаракатро муайян карда, занҷир ё рӯшноиро идора мекунад.

Распределительная коробка

Қуттии пайваст

Қуттӣ барои ҷойгир ва муҳофизат кардани пайвастҳои ноқилҳо.

Подрозетник

Қуттии насби розетка

Қуттии насбӣ барои розетка, калид ё дастгоҳи ба он монанд.

Электромонтаж

Насби барқӣ

Маҷмӯи корҳои насб, пайваст ва санҷиши шабака ё таҷҳизоти барқӣ.

Электропроводка

Ноқилгузаронии барқӣ

Маҷмӯи кабелҳо, симҳо, пайвастҳо ва қисмҳои насбии шабакаи барқӣ.

Скрытая проводка

Ноқилгузаронии пинҳонӣ

Ноқилгузаронӣ дар дохили девор, шифт, фарш ё конструксия.

Открытая проводка

Ноқилгузаронии рӯйкор

Ноқилгузаронӣ дар рӯйи конструксия ё дар канали дастрас.

Трасса кабеля

Масири кабел

Роҳе, ки кабел аз рӯи он гузаронда мешавад.

Штроба

Ҷӯяи деворӣ

Ҷӯяе, ки дар девор ё конструксия барои ҷойгир кардани кабел ё қубур бурида мешавад.

Гофрированная труба

Қубури чиндор

Қубури чандир барои муҳофизат ё ба тартиб даровардани масири кабел.

Кабель-канал

Канали кабелӣ

Қуттии рӯйкор барои ҷойгир ва муҳофизат кардани кабел.

Кабельный лоток

Новаи кабелӣ

Конструксияе барои нигоҳдорӣ ва гузаронидани гурӯҳи кабелҳо.

Крепёж

Қисми маҳкамкунанда

Мех, дюбел, бандак ё дигар қисме барои маҳкам кардани кабел ва таҷҳизот.

Клемма

Клемма

Қисме барои пайвасти механикӣ ва барқии ноқил.

Клеммная колодка

Қатори клеммаҳо

Маҷмӯи чанд клемма барои пайваст кардани якчанд ноқил.

Соединитель

Пайвасткунак

Қисми махсус барои пайваст кардани ноқил, кабел ё таҷҳизот.

Гильза

Гилза

Қисми металлӣ барои пайваст кардани рагҳо бо усули пресс.

Наконечник

Сарпӯши ноқил

Қисме, ки нӯги ноқилро барои пайваст кардан ба клемма омода мекунад.

НШВИ

Сарпӯши НШВИ

Сарпӯши втулкагии оиқдор барои нӯги раги бисёрсима.

Опрессовка

Пайвасткунӣ бо пресс

Фишурда пайваст кардани гилза ё сарпӯш бо асбоби махсус.

Зачистка провода

Гирифтани рӯпӯши сим

Бартараф кардани қисми муайяни рӯпӯши оиқкунанда аз нӯги сим ё раг.

Маркировка кабеля

Тамғазании кабел

Гузоштани аломат барои муайян кардани вазифа, рақам ё самти кабел.

Термоусадочная трубка

Қубури гармкоҳишёбанда

Қубуре, ки ҳангоми гарм кардан хурд шуда, пайваст ё ноқилро мепӯшонад.

Отвёртка

Мурваттоб

Асбобе барои кушодан ё бастани мурват.

Индикаторная отвёртка

Мурваттоби нишондиҳанда

Асбоби сода барои баъзе санҷишҳо; он санҷиши пурраи набудани шиддатро иваз намекунад.

Указатель напряжения

Нишондиҳандаи шиддат

Асбобе барои санҷидани мавҷуд ё набудани шиддат бо тартиби муқарраршуда.

Мультиметр

Мултиметр

Асбобе барои чен кардани якчанд параметри барқӣ.

Токоизмерительные клещи

Анбӯри ҷараёнсанҷ

Асбобе барои чен кардани ҷараён бе кушодани занҷир, агар усули ченкунӣ мувофиқ бошад.

Мегаомметр

Мегаомметр

Асбобе барои чен кардани муқовимати рӯпӯши оиқкунанда.

Стриппер

Асбоби рӯпӯшгирӣ

Асбобе барои гирифтани рӯпӯши сим ё раг.

Пресс-клещи

Анбӯри пресс

Асбобе барои пресс кардани сарпӯш ё гилза.

Бокорезы

Симбур

Асбобе барои буридани сим ва рагҳои ноқил.

Пассатижи

Анбӯри универсалӣ

Асбобе барои доштан, хам кардан ва иҷрои баъзе корҳои механикӣ.

Перфоратор

Перфоратор

Асбоби барқӣ барои пармакунӣ ва зарб задан дар конструксия.

Штроборез

Ҷӯябур

Асбобе барои буридани ҷӯяҳои мувозӣ дар девор.

Протяжка для кабеля

Тасмаи кабелкаш

Тасма ё асбобе барои кашидани кабел аз дохили қубур ё канал.

Уровень

Сатҳсанҷ

Асбобе барои санҷидани ростӣ, уфуқӣ ё амудии насб.

Динамометрическая отвёртка

Мурваттоби моментидор

Асбобе барои бастани клемма бо моменти муайянкардаи истеҳсолкунанда.

Тепловизор

Камераи ҳароратӣ

Асбобе барои дидани тақсимоти ҳарорат дар сатҳи таҷҳизот.

Измерение напряжения

Ченкунии шиддат

Муайян кардани шиддати барқ байни нуқтаҳои интихобшуда.

Измерение тока

Ченкунии ҷараён

Муайян кардани қимати ҷараёне, ки аз занҷир мегузарад.

Измерение сопротивления

Ченкунии муқовимат

Муайян кардани муқовимати қисми занҷир ё унсури барқӣ.

Сопротивление изоляции

Муқовимати рӯпӯши оиқкунанда

Параметре, ки ҳолати оиқкунии ноқил ва таҷҳизотро нишон медиҳад.

Непрерывность защитного проводника

Яклухтии занҷири PE

Санҷише, ки канда нашудани занҷири ноқили муҳофизатиро тасдиқ мекунад.

Проверка полярности

Санҷиши қутбнокӣ

Санҷидани дурустии пайвасти ноқилҳо ё қутбҳои таҷҳизот.

Чередование фаз

Пайдарҳамии фазаҳо

Тартиби L1, L2 ва L3 дар шабакаи сефаза.

Проверка УЗО

Санҷиши УЗО

Санҷидани кори дастгоҳи дифференсиалӣ бо усул ва асбоби мувофиқ.

Кнопка TEST

Тугмаи TEST

Тугмаи дохилии санҷиши механизми УЗО ё дифавтомат; он ченкунии касбиро иваз намекунад.

Визуальный осмотр

Муоинаи зоҳирӣ

Аз назар гузарондани насб, рӯпӯш, тамғазанӣ ва осебҳои намоён.

Протокол измерений

Протоколи ченкунӣ

Ҳуҷҷате, ки натиҷаи санҷиш ва ченкуниро сабт мекунад.

Однолинейная схема

Нақшаи якхатта

Нақшаи содаи тақсим, муҳофизат ва пайвастҳои асосии шабакаи барқӣ.

Отключить напряжение

Барқро хомӯш кардан

Манбаи барқро бо тартиби муқарраршуда хомӯш ва ҷудо кардан.

Проверить отсутствие напряжения

Набудани шиддатро санҷидан

Пеш аз кор бо асбоби мувофиқ тасдиқ кардани набудани шиддат.

Токоведущая часть

Қисми ҷараёнгузар

Қисме, ки дар ҳолати муқаррарӣ метавонад зери шиддат бошад.

Работа под напряжением

Кор дар зери шиддат

Кори махсус дар қисми шиддатдор ё наздики он, ки омодагӣ ва тартиби махсус талаб мекунад.

Средства индивидуальной защиты

Воситаҳои муҳофизати шахсӣ

Либос ва таҷҳизоте, ки барои кам кардани таъсири хатар ба корманд истифода мешаванд.

Диэлектрические перчатки

Дастпӯшакҳои диэлектрикӣ

Воситаи муҳофизатӣ, ки бояд мувофиқи талабот интихоб, нигоҳдорӣ ва санҷида шавад.

Диэлектрический коврик

Қолини диэлектрикӣ

Воситаи иловагии оиқкунанда барои ҷойҳои муайян.

Предупреждающий плакат

Лавҳаи огоҳкунанда

Нишона ё лавҳае барои огоҳ кардани одамон аз хатари барқ.

Не включать! Работают люди

Фурӯзон накунед! Одамон кор мекунанд

Матни лавҳаи манъкунанда, ки дар ҳолатҳои муқарраршуда истифода мешавад.

Опасная зона

Минтақаи хатарнок

Ҳудуде, ки ворид шудан ё кор кардан дар он маҳдуд мебошад.

Наряд-допуск

Корхат-рухсат

Ҳуҷҷате барои ташкил ва иҷозат додани баъзе корҳои хатарнок бо шартҳои муайян.

Ответственный руководитель работ

Роҳбари масъули кор

Шахсе, ки вазифа ва масъулияташ барои кори муайян бо тартиби ташкилӣ муқаррар шудааст.