Elektrikman.ru Türkçe elektrik rehberi
Elektrik arızaları ve tehlikeli belirtiler: sigorta atıyor, priz ısınıyor, ışık titriyor
Yanık kokusu, kıvılcım, sıcak priz, sürekli açan otomatik sigorta, titreyen ışık veya metal gövdede elektrik hissi sıradan bir rahatsızlık olmayabilir. Bu belirtiler zayıf bağlantı, aşırı yük, kısa devre, yalıtım kaçağı, nötr arızası veya yangın tehlikesine işaret edebilir.
Terimler ve çeviri hakkında
Rusçada “выбивает автомат”, “срабатывает УЗО”, “искрит розетка” ve “пахнет проводкой” gibi günlük ifadeler kullanılır. Bu sayfa bu belirtileri Türkçe açıklamaya yardımcı olur. Kesin arıza nedeni fotoğraf veya tarifle belirlenemez, ölçüm ve yerinde kontrol gerekir.
Elektrik arızasını kendiniz onarmaya çalışmayın
Pano kapağını sökmek, terminal sıkmak, otomatik sigortayı daha büyük değerle değiştirmek, N ve PE iletkenlerini birleştirmek, hasarlı prizi açmak veya gerilim altında ölçüm yapmak tehlikelidir. Bu sayfa güvenli davranış rehberidir, tamir talimatı değildir.
Doğrudan cevap
Tehlikeli bir elektrik arızası nasıl anlaşılır?
Yanık kokusu, duman, kıvılcım, çıtırtı, erime, güçlü ısınma, metal gövdede elektrik hissi veya koruma cihazının tekrar tekrar açması tesisatın kullanılmaya devam edilmemesi gerektiğini gösteren belirtilerdir. Güvenli biçimde mümkünse arızalı bölümü enerjisiz bırakın, yaklaşmayın ve uzman çağırın. Duman veya yangın varsa Rusya’da 101 ya da 112’yi arayın.
Hemen uzaklaşın ve yardım çağırın
- Duman veya açık alev
- Pano içinde ark ve patlama sesi
- Su basmış elektrik panosu
- Elektrik çarpmasına uğrayan kişi
Kullanmayı durdurun
- Yanık plastik kokusu
- Isınan priz veya fiş
- Kıvılcım ve çıtırtı
- Metal gövdede elektrik hissi
Geciktirmeden kontrol ettirin
- Sık açan otomatik sigorta
- Sık açan RCCB veya RCBO
- Birden fazla odada titreyen ışık
- Gerilim düşmesi veya yükselmesi
Duman, alev veya yoğun yanık kokusu
Elektrik yangını şüphesinde ne yapılmalı?
İnsanları uyarın ve güvenli alana çıkın
Dumanlı veya ark oluşan bölgeye yaklaşmayın. Çocukları ve diğer kişileri elektrik panosundan veya yanan cihazdan uzaklaştırın.
101 veya 112’yi arayın
Adresi, neyin yandığını, binada insan bulunup bulunmadığını ve elektrikle ilgili olduğunu açıkça söyleyin.
Yalnızca güvenliyse enerjiyi kesin
Ana şaltere ulaşmak için duman, su, çıplak iletken veya ark bölgesinden geçmeyin. Pano sıcaksa, ses çıkarıyorsa veya su almışsa dokunmayın.
Gerilim altındaki ekipmana su dökmeyin
Su elektrik akımını iletebilir. Yangına müdahale yalnızca güvenli koşullarda ve uygun söndürme aracıyla yapılmalıdır.
Yangın söndükten sonra yeniden enerji vermeyin
Hasarlı kablo, cihaz, pano ve koruma düzeni elektrik uzmanı tarafından incelenmeden tesisat kullanılmamalıdır.
Belirtiye göre değerlendirme
Hangi belirti hangi arızaya işaret edebilir?
Aşağıdaki nedenler olasılıktır. Kesin teşhis için uygun cihazlarla ölçüm ve bağlantı kontrolü gerekir.
Yanık kokusu
Zayıf temas, aşırı yük, eriyen yalıtım, arızalı cihaz veya ark oluşumu olabilir.
Kullanmayı bırakınKıvılcım veya çıtırtı
Gevşek bağlantı, hasarlı kontak, kırık iletken veya elektrik arkı olabilir.
Acil kontrol gerekirPriz veya fiş ısınıyor
Zayıf temas, uygun olmayan fiş, aşırı yük veya hasarlı terminal olabilir.
Hattı kullanmayınOtomatik sigorta açıyor
Aşırı yük, kısa devre, arızalı cihaz veya kablo arızası olabilir.
Tekrar tekrar açmayınRCCB veya RCBO açıyor
Yalıtım kaçağı, nem, arızalı cihaz, N-PE teması veya karışık nötr olabilir.
Kaçak araştırılmalıIşık titriyor
Lamba veya sürücü arızası, zayıf bağlantı, nötr sorunu ya da şebeke gerilimi olabilir.
Kapsamı belirleyinFarklı odalarda parlaklık değişiyor
Nötr bağlantısı veya çok fazlı besleme sorunu ciddi gerilim dengesizliği oluşturabilir.
Gecikmeden enerjiyi kesinMetal gövde elektrik çarpıyor
Yalıtım arızası, PE kopması, hatalı bağlantı veya potansiyel farkı olabilir.
DokunmayınMusluk veya su elektrik çarpıyor
Elektrikli cihaz kaçağı, koruma iletkeni arızası veya bina tesisatı sorunu olabilir.
Su kullanımını durdurunВыбивает автомат
Otomatik sigorta neden atar?
MCB veya otomatik sigorta aşırı yük ve kısa devreye karşı çalışır. Açması bir arıza belirtisi olabileceği gibi devrenin kapasitesinin aşıldığını da gösterebilir. Cihazı daha yüksek amperli bir modelle değiştirmek arızayı çözmez.
Aşırı yük
Aynı hatta çok sayıda yüksek güçlü cihaz bağlandığında akım uzun süre yüksek kalabilir. Otomatik sigorta belirli gecikmeyle açabilir.
Kısa devre
Hasarlı kablo, cihaz veya bağlantı noktası çok yüksek arıza akımı oluşturabilir. Cihaz hemen ya da çok hızlı açabilir.
Arızalı elektrikli cihaz
Sorun yalnızca belirli bir fırın, su ısıtıcısı, çamaşır makinesi veya başka cihaz devreye girdiğinde oluşabilir.
Zayıf veya ısınan bağlantı
Pano, buat, priz veya cihaz terminalindeki kötü temas ısınma ve hasara yol açabilir.
Uygun olmayan otomatik sigorta
Nominal akım, açma karakteristiği veya cihazın durumu devreye uygun olmayabilir. Ancak seçim yalnızca mevcut cihazın etiketine bakılarak yapılmaz.
Kabloda mekanik veya nem kaynaklı hasar
Delme, vida, kemirgen, su girişi veya eski yalıtım aralıklı ya da kalıcı arızaya neden olabilir.
Otomatik sigortayı kaç kez tekrar açabilirsiniz?
Güvenli bir “izin verilen tekrar sayısı” yoktur. Yanık kokusu, ses, ısınma, duman veya anında tekrar açma varsa cihazı yeniden devreye almayın. Arıza nedeni bilinmeden tekrar tekrar açmak kablo ve cihaz hasarını büyütebilir.
Срабатывает УЗО или дифавтомат
RCCB veya RCBO neden sürekli açar?
RCCB ve RCBO, fazdan giden ve nötrden dönen akımlar arasındaki farkı izler. Akımın bir bölümü başka bir yoldan kaçarsa cihaz açabilir. RCBO aynı zamanda aşırı yük ve kısa devre korumasına da sahiptir.
Elektrikli cihazda yalıtım kaçağı
Isıtıcı, motor, filtre veya iç kablo hasarı gövdeye ya da PE’ye akım kaçırabilir.
Nem ve su girişi
Banyo, dış ortam, zemin ısıtma veya su alan kutular aralıklı kaçak oluşturabilir.
N ve PE teması
RCD sonrasında nötr ve koruma iletkeninin istenmeyen bağlantısı dengesizlik oluşturabilir.
Farklı grupların nötrleri karışmış
Bir devrenin akımı başka RCD’nin nötr yolundan dönerse cihaz açabilir.
Birçok cihazın toplam kaçak akımı
Tek tek küçük olan kaçaklar aynı cihaz altında toplandığında eşik değere yaklaşabilir.
Hatalı cihaz seçimi veya arızalı RCD
RCD tipi, bağlantı düzeni, nominal değer veya cihazın kendisi kontrol edilmelidir.
Греется розетка или вилка
Priz, fiş veya uzatma kablosu neden ısınır?
Zayıf temas
Gevşek terminal, yıpranmış priz kontağı veya uygun oturmayan fiş yüksek temas direnci oluşturabilir.
Aşırı yük
Priz, çoklu adaptör veya uzatma kablosu taşıyabileceğinden fazla yük altında kalabilir.
Hasarlı veya uygunsuz fiş
Eğilmiş pim, oksitlenme, gevşek gövde veya uyumsuz adaptör ısınmaya neden olabilir.
İletken veya bağlantı kesiti sorunu
Uygun olmayan kablo, hatalı uç hazırlığı veya kötü ek noktası ısı oluşturabilir.
Yalnızca güvenliyse
Isınma, erime, duman, kıvılcım veya su yoksa ve fiş normal sıcaklıktaysa bağlı cihazı kapatıp kullanmayı bırakabilirsiniz.
Dokunmayın
Fiş veya priz sıcak, erimiş, kararmış, dumanlı ya da ses çıkarıyorsa çekmeye çalışmayın. Enerjiyi güvenli noktadan kesin ve uzman çağırın.
Мигает свет
Işık neden titrer veya parlaklığı değişir?
Lamba veya sürücü arızası
Sorun tek armatürdeyse LED lamba, sürücü, duy, anahtar veya o devrenin bağlantısı etkili olabilir.
Yerel devre bağlantısı
Odanın aydınlatma hattında, buatında, anahtarında veya nötr bağlantısında sorun olabilir.
Pano veya besleme bağlantısı
Ortak nötr, ana bağlantı, giriş cihazı veya şebeke gerilimi kontrol edilmelidir.
Nötr arızası ihtimali
Çok fazlı bir beslemede nötr bağlantı sorunu cihazlara tehlikeli gerilim uygulanmasına yol açabilir. Ana yükleri kapatın ve gecikmeden uzman çağırın.
Titreme sırasında bu belirtiler varsa beklemeyin
Pano veya prizden çıtırtı, yanık kokusu, cihazların olağan dışı hızlanması, lambaların aniden aşırı parlak yanması veya elektronik cihazların kapanması ciddi besleme bağlantısı sorununa işaret edebilir.
Бьёт током
Musluk, cihaz gövdesi veya metal parça elektrik çarpıyorsa
Bu belirti ciddi tehlikedir
Hafif karıncalanma bile metal parçanın veya çevresinin tehlikeli potansiyelde olduğunu gösterebilir. Aynı yüzeye tekrar dokunarak kontrol etmeyin. Islak zeminde, banyoda veya metal boruların yanında risk daha yüksektir.
- Elektrikli cihazı ve metal parçayı yeniden dokunarak test etmeyin
- Su kullanmayı ve arızalı cihazı çalıştırmayı bırakın
- Çocukları ve diğer kişileri uzaklaştırın
- Yalnızca güvenli ve erişilebilir noktadan enerjiyi kesin
- Elektrik uzmanı ve gerekirse bina yönetimiyle iletişim kurun
Bir kişi elektrik akımına kapılmışsa
Kişiye çıplak elle dokunmayın. Önce enerji kaynağının güvenli biçimde kesilmesini sağlayın ve 112’yi arayın. Elektrik kesildiğinden emin olmadan kurtarma müdahalesi yapmak ikinci bir kazaya yol açabilir.
Низкое, высокое или нестабильное напряжение
Gerilim düşük, yüksek veya kararsızsa ne olabilir?
Lambalar sönük, motorlar zorlanıyor
Şebeke düşümü, uzun veya yetersiz hat, zayıf bağlantı, aşırı yük ya da nötr sorunu olabilir.
Lambalar çok parlak, cihazlar arızalanıyor
Şebeke arızası, nötr sorunu veya gerilim kontrol düzeninin eksikliği değerlendirilebilir.
Parlaklık sürekli değişiyor
Gevşek giriş bağlantısı, değişken yük, bina beslemesi veya şebeke kaynaklı sorun olabilir.
Odalar arasında belirgin fark var
Çok fazlı sistemde nötr veya faz dağılımı sorunu ciddi aşırı gerilim riski oluşturabilir.
Güvenli kullanıcı sınırı
Kullanıcı neyi kontrol edebilir, neyi yapmamalıdır?
Güvenli mesafeden yapılabilecekler
- Hangi odada ve hangi cihaz çalışırken sorun oluştuğunu not etmek
- Pano kapağını sökmeden genel fotoğraf çekmek
- Açan cihazın üzerindeki C16, 30 mA veya TEST gibi işaretleri okumak
- Yanık kokusu, ses, duman ve ısınma zamanını kaydetmek
- Su kaçağı, tadilat veya yeni cihaz bağlantısı olup olmadığını bildirmek
- Tehlikeli bölgeyi kullanıma kapatmak
Yapılmaması gerekenler
- Pano iç kapağını sökmek
- Terminal veya vida sıkmak
- Daha büyük amperli otomatik sigorta takmak
- RCD veya RCBO’yu devre dışı bırakmak
- N ile PE arasında köprü yapmak
- Erimiş prizi veya sıcak fişi sökmek
- Gerilim altında multimetreyle deneme yapmak
Arıza bildirimini hızlandırın
Elektrik uzmanına hangi bilgiler gönderilmeli?
Belirtinin tam açıklaması
Sigorta mı açıyor, RCD mi açıyor, koku mu var, ışık mı titriyor?
Ne zaman başladığı
Tadilat, su kaçağı, fırtına, yeni cihaz veya elektrik kesintisi sonrası mı?
Hangi yükler çalışıyordu
Fırın, ısıtıcı, klima, çamaşır makinesi veya birden fazla cihaz mı?
Hangi koruma cihazı açtı
Üzerindeki marka, model, C16, 40 A, 30 mA, AC veya A işaretleri.
Fotoğraf ve video
Kapağı sökmeden pano, priz ve cihazın güvenli mesafeden net görüntüsü.
Tehlikeli ek belirtiler
Yanık kokusu, sıcaklık, duman, ses, su veya elektrik çarpması olup olmadığı.
Rusça arıza ifadeleri
Uzmana durumu anlatmak için gerekli cümleler
Автомат постоянно отключается.
Otomatik sigorta sürekli açıyor.УЗО срабатывает при включении прибора.
Cihaz açılınca RCCB devreyi kesiyor.Розетка сильно нагревается.
Priz çok ısınıyor.Пахнет горелой изоляцией.
Yanık yalıtım kokusu geliyor.В электрощите слышен треск.
Elektrik panosundan çıtırtı sesi geliyor.Свет мигает во всей квартире.
Bütün dairede ışık titriyor.Напряжение нестабильное.
Gerilim kararsız.Корпус прибора бьёт током.
Cihaz gövdesi elektrik çarpıyor.Не включайте линию до проверки.
Kontrol edilene kadar hattı açmayın.Нужна срочная диагностика.
Acil arıza tespiti gerekiyor.Normatif temel
Elektrik arızaları ve koruma için hangi belgeler önemlidir?
GOST R 50571.4.42-2017
Alçak gerilim elektrik tesislerinde ısı, yangın ve yanma etkilerine karşı koruma gerekliliklerini kapsar. Elektrik ekipmanının çevresinde tehlikeli sıcaklık ve yangın riskinin sınırlandırılması temel konudur.
GOST R 50571.4.43-2012
Çalışma iletkenlerinin aşırı yük ve kısa devre kaynaklı aşırı akımlara karşı otomatik koruma cihazlarıyla korunmasına ilişkin gereklilikleri belirler.
GOST R 50571.4.41-2022
Elektrik çarpmasına karşı temel koruma, arıza koruması ve otomatik besleme kesme ilkelerini düzenler.
GOST R 50571.16-2019
Yeni veya değiştirilmiş alçak gerilim tesislerinin ilk doğrulaması, periyodik kontrolü, muayenesi ve elektriksel testlerine ilişkin hükümler içerir.
GOST IEC 60898-1-2020
Ev ve benzeri tesislerde kullanılan otomatik devre kesicilerin aşırı yük ve kısa devre koruma özelliklerine ilişkin ürün standardıdır.
GOST IEC 61008-1-2020
Entegre aşırı akım koruması bulunmayan diferansiyel akım cihazlarına, yani RCCB veya Rusça ВДТ cihazlarına ilişkindir.
GOST IEC 61009-1-2020
Entegre aşırı akım koruması bulunan diferansiyel akım cihazlarına, yani RCBO veya Rusça АВДТ cihazlarına ilişkindir.
Sık sorulan sorular
Elektrik arızaları hakkında
Otomatik sigorta neden hemen tekrar atıyor?
Kısa devre, ciddi cihaz arızası, kablo hasarı veya yanlış bağlantı olabilir. Cihazı tekrar tekrar açmayın ve arızalı hattı kullanmayın.
Sigorta atınca daha yüksek amper takılabilir mi?
Hayır. Kablo ve yük doğrulanmadan daha yüksek nominal akımlı cihaz takmak, kablonun aşırı ısınmasına ve yangına yol açabilir.
RCCB yalnızca yağmurlu havada açıyorsa sebep nedir?
Dış ortam kutusu, kablo, zemin ısıtma, cihaz veya bağlantı noktasına nem girmesi olasıdır. Yalıtım ve kaçak akım ölçümü gerekir.
Prizin biraz ısınması normal mi?
Fiş ve cihaz yüküne bağlı hafif sıcaklık artışı olabilir, fakat belirgin ısınma, koku, kararma, erime veya gevşeklik normal kabul edilmemelidir.
Bir LED lamba titriyorsa bina tesisatı mı arızalıdır?
Tek bir lambada sorun varsa lamba veya sürücü arızası olabilir. Birden fazla oda veya cihaz etkileniyorsa ortak bağlantı ve besleme kontrol edilmelidir.
Musluğun elektrik çarpması statik elektrik olabilir mi?
Islak hacimde veya metal borularda hissedilen elektrik güvenli kabul edilmemelidir. Tekrar dokunarak denemeyin, su kullanımını durdurun ve uzman kontrolü sağlayın.
Yanık kokusu var ama duman yoksa beklenebilir mi?
Beklemek doğru değildir. Yanık kokusu ısınan bağlantı veya eriyen yalıtımın erken belirtisi olabilir. Arızalı bölümü kullanmayı bırakın ve kontrol ettirin.
Elektrik yangını suyla söndürülebilir mi?
Gerilim altındaki elektrik ekipmanına su dökülmemelidir. Önce güvenli enerji kesme ve acil servis çağrısı gerekir. Yangına müdahale uygun söndürme aracı ve güvenli koşullar gerektirir.
Elektrik arızasında Rusya’da hangi numara aranır?
Yangın, duman veya acil tehlikede 101 numaralı yangın ve kurtarma hizmetini ya da 112 tek acil çağrı numarasını arayabilirsiniz.
Fotoğrafa bakarak arıza kesin belirlenebilir mi?
Hayır. Fotoğraf ön değerlendirmeye yardımcı olabilir, fakat kablo durumu, bağlantılar, kaçak akım, yalıtım ve koruma cihazları ölçüm gerektirir.
Tula ve Tula bölgesi
Sigorta atıyor, priz ısınıyor veya ışık titriyor mu?
Pano kapağını sökmeden genel fotoğrafı, açan cihazın işaretlerini ve arızanın hangi koşulda oluştuğunu Rusça olarak gönderebilirsiniz. Tehlikeli durumda arızalı bölümü kullanmayı bırakın. Yerinde arıza tespiti önceden planlanır, acil ve 24 saat hizmet vaat edilmez.